به گزارش کیش فردا، دکتر ابراهیم غفاری، مدیرکل دفتر مشاوره و امور روان‌شناختی سازمان بهزیستی کشور، در جمع مسئولان و فعالان حوزه سلامت اجتماعی و روان‌شناختی در جزیره کیش، با اشاره به برنامه‌های این سازمان در هفته سلامت روان، از اجرای طرح ارزیابی روان‌شناختی کودکان و نوجوانان ۶ تا ۱۸ سال خبر داد و گفت: شناسایی به‌موقع مشکلات روان‌شناختی زمانی اثربخش است که با امکان ارجاع، مداخله تخصصی و ارائه خدمات مناسب همراه باشد.
وی با قدردانی از میزبانی اداره بهزیستی کیش و تلاش‌های مدیر و کارکنان این مجموعه، اظهار کرد: همکاری و پیگیری مسئولان بهزیستی کیش زمینه مناسبی برای اجرای این طرح در جزیره فراهم کرده است و با توجه به موافقت انجام‌شده، تلاش می‌شود ارزیابی روان‌شناختی کودکان و نوجوانان در سطح منطقه آزاد کیش اجرا شود.
ضرورت شناسایی زودهنگام اختلالات روان‌شناختی
مدیرکل دفتر مشاوره و امور روان‌شناختی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به تغییر رویکرد این سازمان از ارزیابی محدود اضطراب در کودکان خردسال به ارزیابی جامع‌تر کودکان و نوجوانان گفت: پیش از این، بخشی از برنامه‌ها بر ارزیابی اضطراب کودکان پنج تا شش‌ساله متمرکز بود، اما بررسی و آسیب‌شناسی برنامه‌های پیشین نشان داد که دامنه ارزیابی باید به گروه سنی گسترده‌تری تعمیم پیدا کند.
غفاری با استناد به مطالعات فراتحلیلی مطرح‌شده در این حوزه افزود: بر اساس یکی از مطالعات مورد اشاره، ۳۴.۵ درصد از اختلالات روان‌شناختی برای نخستین بار پیش از ۱۴ سالگی و ۴۸.۵ درصد پیش از ۱۸ سالگی بروز پیدا می‌کنند؛ آماری که اهمیت توجه جدی به سلامت روان در دوران کودکی و نوجوانی را نشان می‌دهد.
وی تأکید کرد: شناسایی زودهنگام، ارجاع به‌موقع و مداخله تخصصی سه بخش جدایی‌ناپذیر این فرایند هستند. صرف شناسایی یک مشکل، بدون پیش‌بینی منابع و خدمات لازم برای رسیدگی به آن، نمی‌تواند پاسخ‌گوی نیاز خانواده‌ها باشد.
ارزیابی هشت اختلال و بهره‌گیری از خدمات تخصصی
غفاری درباره ابعاد این طرح توضیح داد: در فرایند ارزیابی، هشت اختلال و مشکل روان‌شناختی بررسی می‌شود که از جمله آن‌ها می‌توان به مشکلات درونی‌سازی‌شده مانند اضطراب و افسردگی و مشکلات بیرونی‌سازی‌شده مانند پرخاشگری و رفتارهای قانون‌شکنانه اشاره کرد.
وی افزود: در این طرح از ابزارهای تخصصی غربالگری، از جمله پرسش‌نامه سی‌بی‌سی‌ال (CBCL)، استفاده می‌شود؛ با این حال، نتیجه غربالگری به‌تنهایی تشخیص قطعی محسوب نمی‌شود.
مدیرکل دفتر مشاوره و امور روان‌شناختی سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: پس از ارزیابی اولیه، بررسی تخصصی از سوی روان‌شناسان، مصاحبه‌های بالینی و تشخیصی و دریافت اطلاعات از والدین و مدرسه، در کنار سوابق مرتبط، می‌تواند به تشخیص دقیق‌تر و انتخاب مسیر مداخله مناسب کمک کند.
به گفته وی، هدف این است که کودک یا نوجوانی که در هر یک از حوزه‌های مورد بررسی با مشکل مواجه است، در صورت نیاز بتواند از خدمات تخصصی و حمایتی بهره‌مند شود.
تعهد به ارائه خدمات و پرهیز از ایجاد انتظار بدون پاسخ
غفاری با تأکید بر ضرورت پیش‌بینی منابع مالی و خدماتی متناسب با نتایج ارزیابی‌ها گفت: سازمان بهزیستی تلاش می‌کند خانواده‌هایی را که در این فرایند شناسایی می‌شوند، بدون پاسخ رها نکند و زمینه دسترسی آنان به خدمات مورد نیاز را فراهم سازد.
وی با اشاره به تجربه ارائه خدمات در حوزه اختلال استرس پس از سانحه، به‌ویژه پس از جنگ، اظهار کرد: در آن برنامه نیز تلاش شد افرادی که ارزیابی شده و برای دریافت خدمات مراجعه می‌کردند، تا حد امکان از خدمات رایگان بهره‌مند شوند.
او همچنین از اختصاص ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای حمایت از برنامه‌های مرتبط با این حوزه در سال جاری خبر داد و تأکید کرد که تأمین منابع برای مداخله پس از شناسایی، یکی از الزامات اجرای مسئولانه برنامه‌های سلامت روان است.
سرمایه‌گذاری بر پیشگیری به‌جای تمرکز صرف بر درمان
مدیرکل دفتر مشاوره و امور روان‌شناختی سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر ضرورت افزایش سرمایه‌گذاری در برنامه‌های پیشگیرانه گفت: سیاست‌گذاری در حوزه سلامت روان نباید صرفاً بر درمان اختلالات متمرکز باشد؛ بلکه باید از دوران کودکی برای پرورش انسان سالم و تقویت مهارت‌های فردی و خانوادگی سرمایه‌گذاری کرد.
غفاری، تاب‌آوری بیشتر، توانایی حل مسئله، کنترل هیجان و برخورداری از روابط اجتماعی مناسب را از جمله ویژگی‌های مرتبط با سلامت روان برشمرد و افزود: تقویت این توانمندی‌ها می‌تواند به افراد کمک کند در مواجهه با دشواری‌های زندگی عملکرد مناسب‌تری داشته باشند.
وی با اشاره به برنامه‌های آموزشی این دفتر اظهار کرد: آموزش مهارت‌های زندگی از دوران کودکی تا بزرگسالی، آموزش خانواده، آموزش والدگری و آموزش‌های پیش از ازدواج از جمله برنامه‌هایی است که در این مسیر دنبال می‌شود.
او همچنین از افزایش اعتبار برخی برنامه‌های آموزشی و پیشگیرانه از پنج میلیارد تومان در سال گذشته به بیش از ۳۰ میلیارد تومان در سال جاری خبر داد و گفت: رویکرد سازمان، توسعه آموزش و پیشگیری و حمایت از شکل‌گیری خانواده سالم است؛ مسیری که در کنار ارتقای سلامت جامعه، می‌تواند به پایداری فعالیت مراکز ارائه‌دهنده خدمات مشاوره‌ای نیز کمک کند.
اهمیت سواد سلامت روان در خانواده‌ها
غفاری یکی از موانع اجرای مؤثر برنامه‌های سلامت روان را پایین‌بودن آگاهی عمومی درباره مسائل روان‌شناختی دانست و گفت: بسیاری از خانواده‌ها مشکلات روانی را تنها در شرایط بسیار شدید و آشکار جدی می‌گیرند، در حالی که برخی اختلالات و مشکلات در صورت بی‌توجهی ممکن است برای مدت طولانی بر زندگی کودک و خانواده اثر بگذارند.
وی افزود: ارتقای سواد سلامت روان به خانواده‌ها کمک می‌کند نشانه‌های اولیه مشکلات را بهتر بشناسند و برای دریافت کمک تخصصی در زمان مناسب اقدام کنند.
مدیرکل دفتر مشاوره و امور روان‌شناختی سازمان بهزیستی کشور همچنین با اشاره به اهمیت رسیدگی به استرس پس از سانحه اظهار کرد: برخی مطالعات درباره پیامدهای آسیب‌های روانی نشان می‌دهند که آثار درمان‌نشده این تجربه‌ها می‌تواند در نسل‌های بعدی نیز نمود پیدا کند؛ موضوعی که ضرورت مداخله به‌موقع و دسترسی مناسب به خدمات روان‌شناختی را دوچندان می‌کند.
تأکید بر همکاری خانواده‌ها و نهادهای محلی در اجرای طرح
غفاری در پایان با درخواست همکاری خانواده‌ها و مجموعه‌های مرتبط در جزیره کیش گفت: اجرای موفق ارزیابی روان‌شناختی کودکان و نوجوانان نیازمند همراهی خانواده‌ها و همکاری نهادهای محلی است تا این برنامه با دقت بیشتر و کمترین خطای ممکن اجرا شود.
وی ابراز امیدواری کرد با همکاری اداره بهزیستی کیش و دیگر مجموعه‌های مرتبط، طرح ارزیابی روان‌شناختی گروه سنی ۶ تا ۱۸ سال در منطقه آزاد کیش به‌خوبی اجرا شود و نتایج آن در مسیر شناسایی به‌موقع مشکلات، ارجاع تخصصی و توسعه خدمات پیشگیرانه مورد استفاده قرار گیرد.
مدیرکل دفتر مشاوره و امور روان‌شناختی سازمان بهزیستی کشور در پایان، هفته سلامت روان را به فعالان و متخصصان این حوزه تبریک گفت و از تلاش مشاوران، روان‌شناسان و درمانگران برای ارتقای سلامت روان جامعه قدردانی کرد.
نظر شما